Gelderse Opleiding voor Sportmassage
 

 

“Een sterk lichaam  kent nauwelijks pijn”

Als we de uitspraak boven dit artikel in relatie zien met het bewegingsapparaat, dan staat hierbij het spiercorset centraal. Immers de spieren zijn de spiegel voor het bewegingsapparaat. Een krachtig spiercorset biedt steun en bescherming aan het lichaam en het functioneren ervan. Door bewegingsarmoede, te eenzijdig bewegen of een abrupt stoppen na en periode van intensieve training wordt onrecht gedaan aan dat ‘sterke’ lichaam en ontstaan op den duur niet zelden chronische pijnklachten. Om in te schatten wat de invloed van kracht of de afwezigheid ervan voor invloed op de musculatuur heeft, is het geen overbodige luxe om enkele zaken die ten grondslag liggen aan het goed functioneren van de spier nog eens te belichten. 

De onderlinge werking van het tonische en fasische systeem
Beide systemen beïnvloeden elkaar als volgt: als het tonische systeem geactiveerd is, wordt het fasische systeem geremd. Het fasische systeem is dus van invloed op het tonische systeem. Het tonische systeem leidt tot verkorting en het fasische systeem leidt tot verzwakking. Het tonische systeem heeft op het houdings- en bewegingsapparaat een overwicht op het fasische systeem. Deze dysbalans tussen beide systemen is dan ook de oorzaak van de stoornissen in het houdings- en bewegingsapparaat. Bij bewegingsarmoede of eenzijdig bewegen waarbij het fasische systeem te weinig wordt geactiveerd, is er dus weinig remming op het tonische systeem. Dit systeem gaat overheersen, hetgeen leidt tot spierverkortingen. Hierdoor remt het geactiveerde tonische systeem op zijn beurt weer het al minder geactiveerde fasische systeem, waardoor men in een vicieuze cirkel ( ‘Teufelskreis’) belandt. Dit wordt veroorzaakt door de reciproke innervatie en is een reflexmatig gebeuren.
Door deze verkortingen en verzwakkingen ontstaan veranderingen in het bewegingsverloop naar de tonische kant. Deze pathologische veranderingen kunnen aanleiding zijn tot allerlei degeneratieve klachten, door een veranderde belasting van betrokken gewrichten. Hoe langer dit probleem blijft hoe moeilijker het is om de pathologische bewegingen te normaliseren. 

  Spierketen  
  Bewegingsketen  

Beweginsketens (Muskelschlingen)
Bij contractie van een spier worden botstukken over één of meerdere gewrichtsassen bewogen. Rechtlijnige bewegingen die door ‘n tegengestelde rotatie verlopen vinden op zijn minst in twee gewrichten plaats. Als je bijvoorbeeld vanuit hurkzit tot stand komt, dan roteert het femur in het heupgewricht in de ene en de tibia in het kniegewricht in de andere - tegengestelde - richting. De hierbij betrokken spieren, de gluteaalspieren en de extensoren van de knie vormen hier een bewegingsketen. Het voorbeeld vanuit hurkzit is sterk vereenvoudigd. In werkelijkheid zijn het veel spieren, die in bewegingsketens actief zijn. Zo zijn spieren niet alleen actief in het door zijn pezen overspande gewricht, doch hebben ook invloed op relatief ver verwijderde lichaamsdelen. De glutaeus maximus bijvoorbeeld als strekker van het heupgewricht straalt met zijn vezels uit tot in de latissimus dorsi en heeft daarmee indirect invloed op het ellebooggewricht. Het gezamenlijke bewegingsapparaat is een gesloten systeem van afhankelijkheden.
Bij het opbouwen van een oefenprogramma moet men met de onderlinge samenhang van de afzonderlijke spieren rekening houden.

Musculaire dysbalansen
We onderscheiden hier musculaire dysbalansen, antagonistische dysbalansen, intermusculaire dysbalansen en intramusculaire dysbalansen.
Ons totale spiergestel is aan veel belastingen onderhevig en hangt van veel factoren af. Indien de kracht van een spier verandert dan heeft dit invloed op het gehele spiersysteem. Op deze manier heeft ieder individu een individuele krachtenbalans, die per individu als ideaal beschouwd kan worden.
De afwijkingsgraad van deze ideale balans is verschillend, waarvan de oorzaak meestal dezelfde is: Iedere spier(groep), die door beroep of sport overmatig belast (getraind) wordt, ontlast de min of meer relatief "zwakkere spieren", waardoor deze nog zwakker worden. Een vicieuze cirkel ("Teufelskreis") ontstaat. Dysbalansen ontstaan langzaam en vaak onopgemerkt. Hiermede gepaard gaat een verandering van de lichaamshouding. Een slechte houding wordt niet bepaald door 'n verkeerde gewoonte, doch is het resultaat van een decompensatie van spierkracht.

Antagonistische dysbalansen
Het mechanisme van ons bewegingsapparaat functioneert volgens hetzelfde principe van trek (contractie) en rek (remming).  Het lichaam  is gevoelig voor storingen door een onbalans van krachten. In rust hebben de spieren een bepaalde tonus. Wanneer de agonist en antagonist m.b.t. deze rusttonus niet overeenstemmen, dan leidt dit tot een zogenaamde dysbalans, een onbalans van krachten en vroeg of laat tot klachten.
Door middel van krachttraining kan het evenwicht weer hersteld worden. Het is niet goed om uitsluitend de "verkorte" spier te rekken, totdat hij net zo zwak is als zijn antagonist. Dit is 'n nivellering, ook wel correctie naar beneden. Belangrijk is om beide spieren te versterken, totdat de kracht niet meer toeneemt. De zwakke spier versterkt zich, terwijl de sterkere spier nauwelijks aan kracht (omvang) toeneemt. Hoe dichter men de genetische grens nadert, des te meer is de verhouding in krachten gelijk.

Intermusculaire dysbalansen
Een volgende vorm van onbalans is de dysbalans in de bewegingsketen. Aan een beweging nemen in het algemeen meerdere spieren deel.

Het "deconditioning syndrome"
Mayer en Bortz gaan uit van het begrip "deconditioning syndrome" of het "disuse syndrome". Hun centrale gedachte is dat, indien immobilisatie of passieve rust te lang duurt dit uiteindelijk leidt tot vertraagde aanmaak van collageen, spieratrofie, fibrosering, tekorten in het watergehalte van het kraakbeen, ligamentaire atrofie en verlies van calcium in het bot.
Bovendien zullen spierkracht, krachtuithoudingsvermogen, de spiertonus en de algemene fitheid afnemen en zal dit onder meer leiden tot afname van de coördinatie.
Hierdoor komt de patiënt in een vicieuze cirkel terecht met 'n herhaald optreden van blessures als gevolg en tevens oorzaak van afnemende belastbaarheid.
Zet deze neerwaartse spiraal zich door, dan verandert ook de psychische gesteldheid zich navenant.

  Teufelskreis_1  

Rekken

Enkele uitspraken van wetenschappers
„Ca 10 jaar na de „rekommekeer“ kan vastgesteld worden, dat de methode respectievelijk de techniek niet datgene gebracht heeft, wat in de literatuur voorgesteld werd en eenduidige wetenschappelijke bewijsvoeringen nog steeds ontbreken. Het stretchen, alhoewel bijna tot ieder bewegingsprogramma behorend, kan, een enkel geval uitgezonderd, in een "kosten-baten-plaatje" moeilijk stand houden. Een preventief-medische of therapeutische noodzaak is bij de huidige “kennis” van de fysiologisch-morfologische werking van het “passieve statische” rekken nog steeds onduidelijk.
Gecontroleerde experimenten m.b.t. de samenhang van het regelmatig stretchen en het vermijden van blessures laten zich uit ethische gronden niet uitvoeren. Evenwel is het mogelijk te testen of de spieren die gerekt worden na 'n belasting in gelijke mate na spierpijn neigen als spieren die niet gerekt zijn. Hierbij stellen BUROKER & SCHWANE vast, dat spieren die gedurende twee dagen om de 2 uur gerekt worden, niet voorkomen dat spierpijn ontstaat. In een onderzoek van HIGH et al. kregen proefpersonen, die statisch rekten voor een spierbelasting die tot uitputting leidde, in dezelfde mate ’n spierkater als personen zonder rekken. In tegenstelling tot de kennis over de fysiologische werking van de krachtsbelasting van de spier zijn trainingswetenschap en sportgeneeskunde nog ver verwijderd van 't nut van het rekken om in het bijzonder de effecten van het stretchen door empirisch bevindingen tot tevredenheid te kunnen verklaren.
Het aanhoudend, hardnekkig en vooral aan het begin van een inspanning pijnlijk rekken zoals we dit bij ambitieuze sporters zien, zal de informatie, die proprioceptoren uit de intrafusale vezels genereren, dusdanig veranderen, dat de overrekte musculatuur inboet aan effectiviteit en daarmee aan het beschermingsmechanisme van de spier.
Dit kan verklaren dat sporters, die zogenaamd  goed rekken,  met klachten van het bewegingsapparaat veel meer dan gemiddeld in behandeling zijn.

Spieren versterken en rekken
Musculaire Energie Techniek (MET) is een naam voor een variatie aan technieken dat fibreuze adhesies strekt, rekt of losmaakt.
Aan de basis van deze techniek staat de spier in relatie tot zijn antagonist. Als een spier aanspant, dan geeft dit een reciproque inhibitie van de antagonist. Als de spanning in een spier groter wordt, houdt dit in dat de antagonist meer ontspant. Dit houdt in wanneer een spier door b.v. krachttraining maximaal verkort, de antagonist inhibiteert (ontspant), doch daarbij ook gerekt wordt. Indien op deze manier gerekt wordt, gebeurt dit functioneel. Het CZS speelt hierbij een belangrijke rol. De informatie wordt verkregen uit de proprioceptoren. 

Welk nut biedt krachttraining?
Gezondheidsgeoriënteerde krachttraining verandert de fysiologische levensvoorwaarden gunstig voor iemand. Als men nog jong is, zorgen sterke spieren voor een natuurlijk “korset”, dat iemand lang steun en bescherming geeft. Als men wat ouder is, wordt met krachttraining het afbraakproces van het lichaam vertraagd en het opbouwproces versneld. 

De zwaartekracht verdwijnt
Hoe meer iemand getraind is, over des te meer kracht per kilogram lichaamsgewicht hij beschikt. Bedenk wel dat het de spierkracht is, die voor de rechtopgerichte houding zorgt. Zonder spierkracht moet iemand heel veel zaken aan zich voorbij laten gaan. Waarom voelt men zich in het bad zo aangenaam? Omdat door de waterverplaatsing iemand zich bijna gewichtsloos voelt. Een ongeveer zelfde gevoel ervaart men in het dagelijks leven wanneer iemand over een krachtig spierkorset beschikt. 

Wat is het voordeel van meer kracht?

De kracht/massaverhouding wordt beter;
De dysbalansen verdwijnen;


Ook nog op gevorderde leeftijd kan krachttraining worden uitgevoerd en geeft 'n enorm effect op de kwaliteit van  leven;
Het bot wordt sterker en op die manier wordt osteoporose tegen gegaan;
En op elke leeftijd geeft het een goed figuur.

Het belang van spierkracht neemt bij gevorderde leeftijd steeds toe

De Boston-Studie

Een groep van 86 - 90-jarigen in een bejaardenhuis in Boston nam gedurende 8 weken aan een krachttrainingsprogramma deel. Bij dit trainingsprogramma werd uitsluitend de m. quadriceps getraind. De gemiddelde winst aan spierkracht bedroeg 174%, computertomografisch gemeten bedroeg de winst aan spiermassa 9% en toename van de wandelsnelheid 48%.
Een nauwelijks voorspelbaar resultaat en voor die oudere mensen een verheugende winst aan kwaliteit van leven. Anderszins rijst de vraag, wat hebben deze oudere mensen eerder aan lichaamsactiviteiten gedaan, of niet gedaan, dat ze op deze manier trainbaar waren.
Het is bekend, dat de aanwas van kracht het grootste is bij mensen, die eerder nooit getraind hebben.
Er is in principe geen verschil in de manier van trainen van oude en jonge personen. Er moet echter wel gelet worden, dat de bewegingsamplitude in verschillende gewrichten door langdurige onderbelasting sterk terug gelopen is. In dit geval moet dan wel eerst getraind worden om de volledige bewegingsomvang weer op het normale niveau te brengen door rek- en mobiliteitsoefeningen. Indien de bewegingsomvang weer normaal is, kan met krachttraining worden begonnen.

Gegevens van krachttraining op lage rugproblematiek

  Graf_kies_1  

Gecontroleerde training 

Karakteristiek
Meetbaar resultaat;


Productontwikkeling volgt de stand van de wetenschap, niet van de mode; 
Investeringszwaartepunt zijn technologie en opleiding;
Het aanbod richt zich meer op de noodzaak, dan op de wens.
   
Goede eigenschappen bij een medische gecontroleerde training
Snel resultaat door de beperking op productieve activiteiten;  
Zekerheid door advies van een arts;
Geringe tijdsinvestering 1-2 maal per weeksteeds 25-35 minuten;

Geen leertijd (coördinatie) dankzij vaste bewegingsbaan.
   

 

kracht_stijgt   Pijn_minder