Gelderse Opleiding voor Sportmassage
 

 

Taak en functie van de sportmasseur

Bij het Nederlands Genootschap voor Sportmassage (NGS) staan circa 23.000 sportmasseurs geregistreerd. Zij zijn in het bezit van het NGS-erkende diploma Sportmassage, het enige dat door de overheid als zodanig wordt erkend. Ongeveer eenderde van de sportmasseurs is aangesloten bij het NGS.

Waar staat de sportmasseur

De sportmasseur maakt onderdeel uit van de totale sportgezondheidszorg. Deze wordt uiteraard in de eerste plaats gevormd door de reguliere gezondheidszorg. Maar daarnaast is er een aantal specifieke voorzieningen in de sportgezondheidszorg waarbinnen de sportmasseur kan worden ingeschakeld. Zo hebben organisaties als de KNVB en de Nederlandse Sport Federatie een eigen medische dienst. Andere sportbonden en -verenigingen hebben veelal sportmedische voorzieningen waarbinnen geneeskunde, fysiotherapie en sportmassage plaats vindt. Er zijn ook 43 zogenaamde Sportmedische Adviescentra (SMA's) verspreid over heel Nederland actief. Deze regionale, zelfstandige stichtingen worden gecontroleerd en gecoördineerd door het Nationaal Instituut voor de Sportgezondheidszorg. Tot slot is er natuurlijk het NGS zelf.
Het NGS is regionaal georganiseerd in afdelingen. De aangesloten sportmasseurs zorgen voor individuele zorgverlening en zijn daarnaast actief in NGS-verband bij grote sportevenementen zoals de Wandelvierdaagse, de Elfstedentocht, Triatlons, Marathon-wedstrijden, e.a.. Sommige NGS-afdelingen beheren een 'vacaturebank' waarin de vraag en het aanbod van sportmasseurs op elkaar worden afgestemd. Vooral bij sporten met een verhoogd risico voor sportblessures, zoals voetbal, volleybal, basketbal, korfbal, handbal, softbal. honkbal en atletiek, wordt regelmatig een sportmasseur ingeschakeld.

Organisatie
Voor een aantal sportmasseurs geldt dat de sportmassage als hun hoofdberoep moet worden aangemerkt. Enkele SMA's hebben een sportmasseur in vaste dienst, maar in de regel werkt de sportmasseur zelfstandig in een eigen praktijkruimte thuis of bij een sportorganisatie. Ook kan tijdens wedstrijden op locatie zorg worden verleend (eerste hulp en verzorging tussen de wedstrijden door).

Zorgverlening
De zorg die een sportmasseur verleent is in principe preventief gericht, uiteraard met uitzondering van het verlenen van eerste hulp. De sportmasseur gaat voornamelijk af op wat de sporter zelf zegt en de resultaten van een door hem zelf ingesteld functie-onderzoek. Daarna masseert en verzorgt de sportmasseur de sporter planmatig of hij/zij verwijst hem indien nodig door. Ook bij sportrevalidatie gaat de sportmasseur zo te werk. In de praktijk worden ook adviezen gegeven inzake training en voeding van de sporter.

Blessurepreventie
De hoofdtaken van de sportmasseur zijn massage, verzorging en advisering.

Massage
De sportmasseur masseert volgens een bepaald massageplan dat hij/zij opstelt na informatie van de sporter te hebben ingewonnen en een functieonderzoek te hebben ingesteld. Dit is een onderzoek van het bewegingsapparaat (inclusief functieproeven, spierlengte, spierkracht en stabiliteit/ mobiliteit bewegingsapparaat).
Gemasseerd wordt er met een bepaald doel (bijvoorbeeld ter verbetering van de doorbloeding van spieren of voor de afvoer van afvalstoffen uit de spieren). Ook geeft de sportmasseur algehele lichaamsmassages.
De sportmasseur kan overbelastingsverschijnselen tijdig herkennen. Bovendien heeft hij een algemene signalerende functie met betrekking tot medische problematiek.

Verzorging
Onder verzorging valt de eerste hulp bij sportongevallen, de lichaamsverzorging (eet-, drink- en leefregels, hygiëne, herstelbevorderende maatregelen), het aanleggen van preventieve bandages en de mentale verzorging.

Advisering

Hieronder vallen:

  • adviseren naar aanleiding van de uitslag van het functie-onderzoek (rekoefeningen, aangepaste training, verwijzing);
  • adviseren over de huisvesting/sportaccomodatie;
  • adviseren over materiaalgebruik;
  • adviseren over de uitvoering van warming-up en cooling-down;
  • adviseren over het bewaren van een goede balans tussen inspanning en rust.

Afgeleide taken
Naast de hoofdtaken heeft de sportmasseur een aantal afgeleide taken. Zo heeft hij/zij een adviserende taak bij het beleid inzake de sportgezondheidszorg binnen een sportinstelling.
Maar ook op het uitvoerende vlak zijn er taken. Bij de organisatie van sportevenementen moet zorg worden gedragen voor het juiste materieel en personeel. Verder moet hij/zij een cliëntenadministratie en een bedrijfsadministratie bijhouden, zorgdragen voor planning en beleid, materiaal en accommodatie. Op het gebied van voorlichting kan de sportmasseur lezingen of instructieavonden verzorgen. Tot slot zal de sportmasseur om zijn/haar theoretische kennis en praktische vaardigheden te vergroten veel tijd besteden aan vakliteratuur, bijscholing, congressen en lezingen.

Toekomstige ontwikkeling
Afhankelijk van wat men onder sport precies verstaat kan men stellen dat er in Nederland tussen de 4 en 7,5 miljoen sporters zijn. Door het ontstaan van meer vrije tijd, maar ook doordat steeds meer ouderen aan een sport deelnemen, zal dit cijfer alleen nog maar stijgen. De taak van de sportmasseur zal mede hierdoor in belangrijke mate toenemen.
Daarbij komt de steeds grotere belangstelling voor het voorkomen van sportblessures. De sportmasseur heeft hier een voorlichtende en preventieve taak.
Ook de grote toeloop van duursporten (marathonlopen, triatlon en toerfietsen) zal de toeloop bij de sportmasseur doen toenemen. Aandacht zal moeten worden besteed aan de bijscholing van sportmasseurs op het gebied van insluipende overbelastingsletsels waar duursporters mee te maken hebben.
In de toekomst zal naar verwachting het aantal ongeorganiseerde sporters toenemen. De sportmasseur zal met betrekking tot de bereikbaarheid hier rekening mee moeten houden.